Przeskocz do treści

Co to jest kilogram?

Kilogram – jednostka masy, jednostka podstawowa układu SI, oznaczana kg. Wzorzec kilograma został usankcjonowany uchwałą I Generalnej Konferencji Miar (Conférence Générale des Poids et Mesures, CGPM) we wrześniu 1889 roku[1].

Jest to obecnie jedyna jednostka podstawowa posiadająca przedrostek (kilo), jak również jedyna, dla której podstawą definicji jest określony przedmiot, a nie odwołanie się do stałych fizycznych.

Wzorzec kilograma

Wzorcem kilograma jest walec o wysokości i średnicy podstawy 39 mm[1] wykonanego ze stopu platyny (90 procent) z irydem (10 procent)[1]. Główny wzorzec przechowywany jest w sejfie Międzynarodowego Biura Miar i Wag w Sèvres koło Paryża, ale ma on kilka oficjalnych kopii. W samym Sèvres jest ich sześć. Ponadto wiele krajów posiada swoje narodowe kopie. Polski wzorzec został zakupiony w 1951 roku i otrzymał numer "51"[1].

Główny wzorzec kilograma zamknięty jest w sejfie. Aby go otworzyć potrzeba trzech kluczy: jeden znajduje się w Międzynarodowym Biurze Miar i Wag w Sévres, drugi w Międzynarodowym Komitecie Miar i Wag, a trzeci we Francuskim Archiwum Państwowym. Dotychczas, od 1889 roku wzorzec wyjmowany był trzykrotnie: w roku 1939, 1946 i 1989[1].

Dawniej za wzorzec był przyjmowany jeden litr wody o temperaturze czterech stopni Celsjusza przy ciśnieniu normalnym. W 1901 r. z kolei 3. Konferencja zmieniła definicję litra na objętość jaką zajmuje 1 kilogram wody destylowanej w temperaturze 3,98 °C przy ciśnieniu 1 atm = 760 mm Hg (1013,25 hPa). Zależności między litrem i kilogramem usunięto w 1964 r., na 12. Konferencji.

Pojawiają się propozycje, aby wzorzec kilograma oprzeć na stałych fizycznych (masie określonej liczby atomów konkretnego izotopu), ale na razie taka definicja zapewniłaby mniejszą dokładność wzorca, ponieważ pomiar masy za pomocą wagi jest dokładniejszy niż możliwość policzenia atomów[2].
Kilogram a miara siły

Kilogram [kg] jest jednostką tylko masy i nie należy go mylić z kilogramem-siłą [kgf], dawniej [kG][3] – jednostką siły.
Gram

Słowo gram jest zasadniczym rdzeniem, do którego są dodawane przedrostki układu SI. Powód posiadania przedrostka przez główną jednostkę masy jest historyczny. Pierwotnie dziesiętny układ jednostek zarządzony przez Ludwika XVI przewidywał nazwę graw dla kilograma. Przed wprowadzeniem przedrostków gram był alternatywną nazwą dla tysięcznej grawa (mG), a tona dla 1000 grawów (kG). System metryczny nie wszedł do użycia aż do rewolucji francuskiej. W tym czasie nazwa "graw" stała się politycznie niepoprawna, ponieważ w wymowie była bardzo podobna do francuskiego określenia grave (niem. tytuł szlachecki Graf "hrabia"), a wszelkie tytuły szlacheckie były niezgodne z wyznawanym przez rewolucjonistów egalitaryzmem wyrażającym się w jednym z haseł rewolucji – "égalité".

Gram jest także podstawową jednostką układu CGS, który nie jest już szeroko stosowany.

źródło https://pl.wikipedia.org/wiki/Kilogram